Sæunn Stefánsdóttir

Það var góður framboðsfundur á Akranesi í gærkvöldi. Fulltrúar félagsins á flokksþing mættu til að hlusta á okkur og leggja fyrir okkur spurningar. Það er ánægjulegt að sjá þessa góðu mætingu á alla fundi og finna þessi miklu stemmningu sem er að myndast fyrir flokksþingið. Eins og ég ræddi í pistli mínum í gær eru verkefni þingsins viðamikil. Margir hafa unnið að undirbúningi þess undanfarna daga og vikur. Það er mikið og óeigingjarnt starf og vil ég þakka það sérstaklega.

En er ekki rétt að skýra fyrir ykkur, þá pólitík, sem ég stend fyrir og um hvað mér finnst að við ættum að ræða í pólitíkinni þegar maður gefur áfram kost á sér til forystu í flokknum?

Flokksþing okkar Framsóknarmanna er næstu helgi, eða dagana 16. til 18. janúar. Það kemur kannski ekki á óvart en það hefur einkum borið á umfjöllun um kjörið á forystu flokksins nú í aðdraganga þingsins. En fyrir þinginu liggja mörg spennandi mál sem unnið hefur að á vettvangi flokksins á undanförnum vikum.

Eins og sést á dagskrá þingsins verða Evrópumálin rædd á föstudeginum og sú ályktun sem málefnahópur hefur lagt drög að á undanförnum vikum. Við Framsóknarmenn höfum á undanförnum árum lagt mikla vinnu í að skoða evrópumálin, kosti og galla Evrópusambandsins og síðan gjaldmiðilsmálin sérstaklega. Nú í haust var opnuð sérstök Evrópugátt á heimasíðu flokksins þar sem er að finna m.a. þær skýrslur sem unnar hafa verið af okkar flokksfólki á síðustu árum sem og tenglar á helstu skýrslur sem unnar hafa verið um þessi mál á undanförum árum af hinum ýmsu aðilum. Ég hvet ykkur til að kíkja á Evrópugáttina og skoða hvað þar er að finna.

Á tímum sem þessum er mikilvægt að fólk komi saman og fari yfir stöðu mála, fari yfir hvað hefur farið úrskeiðis en ekki síst að það móti sér framtíðarsýn. Og það hefur fjöldi flokksmanna nú gert á undaförnum dögum og vikum. Undir stjórn málefnanefndar flokksins hafa einir sex málefnahópar starfað með fólki allsstaðar að og verður sú vinna undirstaða þeirra ályktana sem áfram verða unnar, ræddar og síðan afgreiddar næstu helgi. Þar er margt spennandi að finna og langar mig að vekja athygli á grein Jóns Kristjánssonar, fyrrum ráðherra og þingmanns, í Fréttablaðinu í morgun þar sem hann segir t.d. frá ályktun um stjórnlagaþing. Greinina er að finna í heild sinni hér fyrir neðan.

Þessi setning hefur setið í mér frá því á fyrirlestrarröð sem ég var á um mannlíf og kreppur sem haldinn í byrjun vikunnar í Háskóla Íslands. Sex fyrirlesarar, hagfræðingar, geðlæknar, sálfræðingur og vinnumarkaðsfræðingur fjölluðu um mannlíf og kreppur frá sínu sjónarhorni og var það afar áhugavert. Gylfi Dalmann Aðalsteinsson, vinnumarkaðsfræðingur, lét þau orð falla um atvinnuleysið að erfiðasta vinnan væri að vera án vinnu. Það er margt til í því.

Staðan er ógnvænleg á vinnumarkaði og horfurnar enn verri. Í dag eru sex sinnum fleiri án atvinnu en voru fyrir ári síðan. Þetta er gríðarleg breyting á skömmum tíma og því er spáð að seinna í vetur geti orðið svo að 20 þúsund manns verði atvinnulaus. Það mun snerta hverja fjölskyldu í landinu. Og uppsagnir hafa auðvitað ekki einungis áhrif á þann sem sagt er upp og hans nánustu. Ekki síður á þá sem eftir sitja. Í lokaritgerð minni í viðskiptafræðinni fjallaði ég einmitt um hvort það skipti einhverju máli hvernig fyrirtæki í þrengingum stæðu að uppsögnum og niðurskurði. Þar kom auðvitað ýmislegt fram en m.a. að þau fyrirtæki sem vönduðu til verka og styddu við bæði það fólk sem sagt hefði verið upp og það fólk sem eftir sæti ættu eftir að ná sér fyrr á strik. En þetta er nú útúrdúr.

Mikilvægasta verkefni stjórnvalda er að bregðast við þessu ástandi en ég er ansi hrædd um að vegna innbyrðis deilna þeirra og innanbúðarvanda í það minnsta annars stjórnarflokksins sé ekki verið að taka nógu fast á þessu stærsta viðfangsefni dagsins í dag.

Atvinnuleysið hefur eins og ég sagði komið við margar fjölskyldur og því miður hefur það ekki farið framhjá mér, minni fjölskyldu eða vinum og kunningjum. En ég vona að það geti hjálpað til að aðstæðurnar eru auðvitað allt annað en venjulegar og að atvinnumissirinn er ekki fólki sjálfu að kenna.

En hvað þarf þá að gera. Við þurfum að ýta af stað mannaflsfrekum verkefnum og þar á ríki að ganga á undan með góðu fordæmi. Styðja þarf við sveitarfélögin og auka aðgang þeirra að fjármagni því það gengur ekki að þau skeri niður allar framkvæmdir á tímum þessa mikla atvinnuleysis. Við þurfum líka nýja hugsun og nýjar lausnir og þora að hugsa út fyrir boxið og því styðja við bakið á nýsköpun og rannsóknum í háskólunum t.d.

Það er líka mikilvægt að styðja við atvinnulausa og auka aðgang að menntun á svona tímum. Gyldi Dalmann benti líka á í fyrirlestri sínum á leiðir eins og sjálfviljug starfslok, að minnka starfshlutfall, hvetja fólk í námsleyfi og það að lækka laun eins og reyndar mörg fyrirtæki á hinum almenna markaði hafa gripið til.

Ég tel einnig að við þurfum að gæta að því að halda fólki virku með því að opna upp á gátt öll þau úrræði á hendi ríkisins og sveitarfélaganna sem til eru. Opna félagsmiðstöðvar og aðra staði þar sem fólk getur komið saman og stutt við bakið á hverju öðru. Bara að komast út úr húsi og hitta annað fólk. Það er hægt að virkja fólk til allskonar mikilvægra verkefna í stað þess að það sitji eitt heima.

Það má ekki gleyma því að atvinnuleysi kostar samfélagið mikið, ekki einungis í efnahagslegu tilliti heldur hefur langvarandi atvinnuleysi líka djúp áhrif á þau einstaklinga sem í því lenda og allt þeirra umhverfi. Það er því til mikils að vinna. Framsóknarflokkurinn lofaði 12 þúsund nýjum störfum í aðdraganda kosninga 1995 og við það var staðið og gott betur. Það er kominn tími á Framsókn.